Wat is een Stamrecht BV en hoe zit het fiscaal?
De Stamrecht BV
Misschien heb je er al jaren een, of hoor je de term voor het eerst: de Stamrecht BV. Ooit een populaire manier om een ontslagvergoeding onder te brengen, tegenwoordig een constructie die je niet meer nieuw kunt opzetten. Wat is het precies, welk fiscaal voordeel zit erin, en wat is anno nu de status? Hieronder leg ik het rustig uit.
Het korte antwoord: een Stamrecht BV is een besloten vennootschap waarin je vroeger een ontslagvergoeding — de “gouden handdruk” — belastingvrij kon storten, om die later als periodieke uitkering te ontvangen. Je stelt de belasting daarmee uit: pas bij de uitkeringen betaal je inkomstenbelasting. Sinds 1 januari 2014 kun je geen nieuwe stamrechten meer opzetten, maar bestaande Stamrecht BV’s mogen gewoon blijven bestaan onder de oude, gunstige regels.
Een Stamrecht BV draait om één ding: een ontslagvergoeding fiscaal vriendelijk beheren en gespreid uitkeren. Hieronder de kern.
Kreeg je bij het einde van je dienstverband een ontslagvergoeding, dan mocht je die vroeger belastingvrij onderbrengen in een eigen BV in plaats van het bedrag ineens uitbetaald te krijgen. Die vergoeding heet de gouden handdruk, en de BV die het beheert de Stamrecht BV.
In een stamrechtovereenkomst is vastgelegd dat de BV je op enig moment periodieke uitkeringen gaat betalen — vandaar “stamrecht”: een recht op een reeks (stam)uitkeringen. Zolang het geld in de BV zit, is er nog geen inkomstenbelasting over betaald. Er rust dus nog een belastingclaim op.
Het fiscale voordeel: uitgestelde belasting
Het hele idee is uitstel. Je betaalde bij het onderbrengen van je ontslagvergoeding géén loon- of inkomstenbelasting. Die belasting betaal je pas later, in termijnen, op het moment dat de BV aan jou gaat uitkeren.
Dat levert twee voordelen op. Je houdt het volledige brutobedrag aan het werk in de BV, en je kunt de uitkeringen zó timen dat ze over meerdere jaren worden gespreid — vaak tegen een lager belastingtarief dan wanneer je alles in één keer zou hebben ontvangen. De uitkeringen zijn belast in box 1 (als inkomen uit vroegere arbeid), tegen het gewone, progressieve tarief.
De belangrijkste fiscale spelregels
Tegenover dat uitstel staan wel voorwaarden. De belangrijkste op een rij:
De uitkeringen moeten binnen een bepaalde termijn ingaan — je kunt het stamrecht niet eindeloos laten staan. Wanneer precies, lees je bij vanaf wanneer moet ik uitkeren.
De verplichting groeit jaarlijks aan met een afgesproken percentage; dat heet oprenting. Hoe dat werkt, lees je bij oprenting en de Stamrecht BV.
Na je overlijden mogen de uitkeringen alleen naar een beperkte kring (je partner en kinderen tot 30 jaar). Meer daarover bij wat gebeurt er met mijn Stamrecht BV als ik overlijd.
En je moet zakelijk met de BV omgaan: geld lenen van je eigen BV kan bijvoorbeeld, maar alleen onder strikte voorwaarden — zie lenen bij de Stamrecht BV. Doe je dat niet, dan kan de Belastingdienst het hele stamrecht in één keer belasten.
Elk jaar moet de BV verder gewoon een jaarrekening opstellen en aangifte vennootschapsbelasting doen — het jaarwerk van de Stamrecht BV.
De huidige status: sinds 2014 geen nieuwe stamrechten meer
Dit is belangrijk om te weten. Per 1 januari 2014 is de stamrechtvrijstelling afgeschaft. Sindsdien kun je een ontslagvergoeding niet meer belastingvrij in een Stamrecht BV (of bij een bank of verzekeraar) onderbrengen. Er komen dus geen nieuwe stamrechten meer bij.
Voor de stamrechten die op 31 december 2013 al bestonden, geldt overgangsrecht: die mogen gewoon blijven bestaan onder de oude regels. Jouw bestaande Stamrecht BV verandert dus niet — de fiscale spelregels van vóór 2014 blijven van kracht tot de laatste uitkering is gedaan.
Praktisch gevolg: de markt van stamrecht BV’s krimpt langzaam. Er komt geen aanwas bij, en bestaande BV’s worden na verloop van tijd afgewikkeld. Steeds meer eigenaren staan daarom voor de vraag: uitkeren, afkopen, overhevelen naar banksparen, of de BV stoppen?
Wat betekent dit voor jou als eigenaar?
Heb je een bestaande Stamrecht BV, dan zit je goed: je behoudt de gunstige regels van het oude regime. De keuze die de meeste eigenaren op enig moment maken, gaat over de vervolgstap. Grofweg zijn er vier routes:
- Je BV aanhouden en gespreid uitkeren — vaak fiscaal het gunstigst bij een groter kapitaal. Zie moet ik mijn Stamrecht BV nog aanhouden.
- Het stamrecht in één keer afkopen — snel klaar, maar je betaalt dan in één jaar belasting in box 1.
- Het overhevelen naar banksparen — het gespreide karakter behouden, maar zonder het jaarwerk van een BV.
- Of de BV helemaal stoppen en opheffen als het stamrecht is afgewikkeld.
Welke route voor jou de beste is, hangt af van je leeftijd, de omvang van het kapitaal en je plannen. Precies daar valt met goede planning het meest te besparen.
Vragen over jouw Stamrecht BV? Ik denk graag mee
