FAQ - Stamrecht BV

Wat is een actuariële berekening en wanneer heb ik die nodig?

Kom je de term “actuariële berekening” tegen en vraag je je af wat dat is en of jij er een nodig hebt? Geen zorgen, het klinkt ingewikkelder dan het is. Kort gezegd is het de rekensom die bepaalt hoeveel je stamrecht waard is of hoeveel je mag uitkeren — rekening houdend met rente én met levensverwachting.

Het korte antwoord: een actuariële berekening heb je vooral nodig op de momenten dat de waarde van je stamrecht of de hoogte van je uitkeringen exact moet worden vastgesteld. Denk aan het startmoment van je uitkeringen, bij afkoop, bij echtscheiding of overlijden, en bij een overdracht. Hieronder leg ik uit wat er precies in zo’n berekening zit en wanneer die aan de orde is.

Wat is een actuariële berekening?

Een stamrechtuitkering is vaak gekoppeld aan je leven: hij loopt zolang je leeft, of tot een bepaalde leeftijd, en gaat na je overlijden soms door naar je partner of kinderen. Om de waarde daarvan goed te bepalen, kun je niet simpelweg een bedrag door een aantal jaren delen. Je moet ook rekening houden met de kans dat een uitkering wel of niet doorloopt — oftewel met sterftekansen en levensverwachting.

Dat is precies wat een actuariële berekening doet. Het is een berekening op actuariële grondslagen die de contante waarde van je stamrechtverplichting bepaalt, of andersom: hoeveel je periodiek mag of moet uitkeren gegeven het aanwezige kapitaal.

Welke gegevens zitten erin?

Voor een actuariële berekening zijn onder meer nodig:

• het aanwezige stamrechtkapitaal in je BV;
• je leeftijd (en die van je partner, als er een nabestaandenuitkering is);
• de rekenrente — fiscaal geldt een minimum van 4%;
• overlevingstafels met de sterftekansen, om de levensverwachting mee te wegen;
• de ingangsdatum en de looptijd van de uitkeringen.

Al die factoren samen bepalen de uitkomst. Verander één gegeven — bijvoorbeeld de ingangsdatum of de rekenrente — en het bedrag verandert mee.

Wanneer heb ik een actuariële berekening nodig?

In de praktijk kom je een actuariële berekening op deze momenten tegen:

• Als je gaat uitkeren. Bij de start van de uitkeringsfase moet worden vastgesteld hoeveel je periodiek uitkeert. Dat wordt meestal vastgelegd in een akte van periodieke uitkeringen, op basis van een actuariële berekening. Wanneer je moet starten, lees je bij vanaf wanneer moet ik uitkeren.
• Bij afkoop. Om te bepalen wat je stamrecht op dat moment waard is, is een waardebepaling nodig. Meer over de gevolgen lees je bij afkoop stamrecht.
• Bij echtscheiding. Moet je (ex-)partner een deel krijgen, dan moet de waarde van het stamrecht worden berekend om te kunnen verdelen of verrekenen.
• Bij overlijden. Om vast te stellen wat er aan nabestaanden toekomt en wat de verplichting waard is.
• Bij een overdracht of overheveling, bijvoorbeeld van of naar banksparen of een andere BV.
• Voor de jaarrekening, als de stamrechtverplichting opnieuw moet worden gewaardeerd.
  

Waarom kan ik dit niet zelf even uitrekenen?

Omdat er sterftekansen en fiscale voorschriften in meespelen, is een actuariële berekening echt specialistenwerk. Een kleine fout in de grondslagen — de verkeerde rekenrente, verouderde overlevingstafels of een net andere ingangsdatum — werkt direct door in de uitkomst. En omdat de Belastingdienst meekijkt, kan zo’n fout je later een correctie of naheffing opleveren.

Het is dus niet iets om zelf met een rekenmachine te doen; het vraagt de juiste software, actuele tafels en kennis van de stamrechtregels.

Wat betekent dit voor mij?

Een actuariële berekening is geen doel op zich, maar een hulpmiddel dat op de belangrijke momenten de juiste bedragen vaststelt: hoeveel je uitkeert, wat je stamrecht waard is, of wat er bij een scheiding of overlijden verdeeld moet worden. Zolang die berekening klopt, staat je hele constructie fiscaal stevig.