Wat gebeurt er als mijn Stamrecht BV onder water staat?

Stamrecht BV onder water

Je opent de jaarrekening en schrikt: er zit minder in je Stamrecht BV dan je later moet uitkeren. Je stamrecht staat “onder water”. Vervelend, maar je bent niet de enige — en het is lang niet altijd een ramp. Wat de gevolgen zijn, hangt vooral af van één vraag: waardoor is dat tekort ontstaan?

Het korte antwoord: staat je Stamrecht BV onder water, dan kun je in de meeste gevallen gewoon het lagere bedrag uitkeren dat er nog is. Komt het tekort door tegenvallende rendementen, dan mag het niet-gedekte deel onder voorwaarden onbelast vervallen. Maar komt het tekort door je eigen handelen — bijvoorbeeld privé-opnames of een onzakelijke lening — dan loop je een fors risico: dan kan de Belastingdienst je héle stamrecht in één keer belasten.  Hieronder lees je precies hoe het zit.

Stamrecht BV onder water: wat betekent dat?

“Onder water” betekent dat het vermogen in je BV lager is dan de waarde van je stamrechtverplichting. Er is dan een dekkingstekort: er zit minder geld in de BV dan je op grond van de stamrechtovereenkomst nog moet uitkeren.

Dat kan verschillende oorzaken hebben. Vaak zijn het tegenvallende beleggingsresultaten of een lange periode van lage rente, waardoor het kapitaal niet is meegegroeid met de verplichting. Soms komt het door de jaarlijkse kosten van de BV. En soms door geld dat aan de BV is onttrokken — en juist dát laatste maakt fiscaal een wereld van verschil.

De kernvraag: waardoor komt het tekort?

Dit is waar alles om draait. De fiscale gevolgen van een stamrecht onder water hangen bijna volledig af van de oorzaak van het tekort. Grofweg zijn er twee situaties, met heel verschillende uitkomsten.

Situatie 1: tekort door tegenvallende rendementen

Is het tekort ontstaan buiten jouw schuld — door slechte beleggingsresultaten, lage rente of tegenvallende marktomstandigheden — dan is er meestal ruimte om het netjes af te wikkelen. Je keert dan uit wat er nog is, en van het deel dat echt niet meer betaald kan worden mag je onder voorwaarden afzien zonder dat daarover belasting wordt geheven.

Belangrijk: de wet stelt hier strikte eisen aan. Afzien van het niet-gedekte deel is alleen onbelast als dat deel echt “niet voor verwezenlijking vatbaar” is — de BV kan het simpelweg niet meer opbrengen. Of dat in jouw geval zo is, moet zorgvuldig worden beoordeeld en onderbouwd. Doe dit dus nooit op eigen houtje; een verkeerde inschatting kan alsnog tot heffing leiden.

Situatie 2: tekort door eigen toedoen — het grote risico

Is het tekort ontstaan doordat er geld uit de BV is gehaald — bijvoorbeeld via privé-opnames, een rekening-courantschuld die oploopt, of een lening aan jezelf die niet zakelijk is — dan wordt het gevaarlijk. De Belastingdienst kan dat zien als het (gedeeltelijk) prijsgeven of afkopen van je stamrecht.

De gevolgen zijn dan fors: niet alleen het tekort, maar je hele stamrechtaanspraak wordt tegen de economische waarde in box 1 belast. Precies daarom is een onzakelijke lening bij je Stamrecht BV zo riskant — lees daarover meer bij lenen bij de Stamrecht BV.

Andere gevolgen: geen dividend en lagere uitkeringen

Naast de fiscale kant heeft een stamrecht onder water nog twee praktische gevolgen.

Je kunt geen dividend uitkeren. Voor dividend moet de stamrechtverplichting volledig gedekt zijn; staat de BV onder water, dan is die ruimte er per definitie niet. Meer hierover lees je bij dividend uitkeren uit je Stamrecht BV.

En je uitkering valt lager uit. Je kunt nu eenmaal niet meer uitkeren dan er in de BV zit. De uitkering wordt dus gebaseerd op het werkelijke vermogen, niet op de oorspronkelijke, hogere aanspraak.

Wat kun je doen als je BV onder water staat?

Het belangrijkste: ga niet zelf sleutelen, maar laat eerst vaststellen wáárdoor het tekort is ontstaan. Dat bepaalt namelijk je hele route.

Is het een reëel tekort door rendementen, dan kun je de BV vaak nog netjes en fiscaal verantwoord afwikkelen — uitkeren wat er is en de rest onder voorwaarden laten vervallen. Kijk voor die route bij afkoop stamrecht en stoppen met de Stamrecht BV.

Is er in het verleden geld onttrokken, dan is voorzichtigheid geboden: herstel eerst de situatie waar dat kan, en laat je goed adviseren voordat je iets vastlegt. En wil je een tekort in de toekomst voorkomen, dan helpt het om verstandig om te gaan met beleggen binnen de BV — zie beleggen en de Stamrecht BV.

Staat jouw Stamrecht BV onder water? Laat het beoordelen